Η Αστική Θερμική Νησίδα στην Αθήνα

Αστική θερμική νησίδα (Urban Heat Island) είναι το φαινόμενο κατά το οποίο η θερμοκρασία του περιβάλλοντος είναι υψηλότερη στα αστικά κέντρα (έως 10oC, 12oC ή και περισσότερους) σε σχέση με τα προάστια ή τις αγροτικές περιοχές. Το φαινόμενο είναι ιδιαίτερα αντιληπτό τις ώρες μετά τη δύση του ηλίου, όπου η συσσωρευμένη θερμική ενέργεια, κυρίως των δομικών στοιχείων, αποδίδεται πίσω στο περιβάλλον.

Βασικοί παράγοντες πρόκλησης του φαινομένου είναι: η υψηλή απορροφητικότητα της ηλιακής ακτινοβολίας από τα κοινά υλικά των δρόμων και τις επιφάνειες των κτιρίων, οι ανθρωπογενείς δραστηριότητες (όπως η κυκλοφορία των οχημάτων, κτλ.), η αδυναμία διαφυγής στην ατμόσφαιρα της εκπεμπόμενης από το έδαφος και τα υλικά ακτινοβολίας λόγω των ρύπων στις πόλεις, και η μειωμένη εξατμισοδιαπνοή λόγω του μειωμένου πρασίνου. Το φαινόμενο σχετίζεται και με τις εν γένει κλιματολογικές συνθήκες της περιοχής.

Χαρακτηριστικό παράδειγμα της σημαντικής αποθήκευσης και επανεκπομπής θερμότητας από το δομημένο περιβάλλον, δίνει το παρακάτω βίντεο (Up Drones) στο οποίο με χρήση θερμικής κάμερας αποτυπώνεται η σημαντική διαφορά θερμοκρασίας ορισμένων δομικών υλικών σε χαρακτηριστικά σημεία επί της οδού Κηφισίας.

Ως βασικότερα μέτρα πρόληψης και αποφυγής του φαινομένου είναι, κατά κύριο λόγο, ο περιορισμός των ίδιων των αιτίων που το προκαλούν. Δηλαδή, η χρήση ψυχρών υλικών υψηλής ανακλαστικότητας αντί για κοινών υλικών στις κατασκευές, ο περιορισμός, κατά το δυνατόν, των επιπτώσεων των ανθρωπογεννών δραστηριοτήτων (πχ. χρήση υβριδικών ή ηλεκτροκίνητων οχημάτων αντί για συμβατικών, κτλ.), ο περιορισμός της αστικής ατμοσφαιρικής ρύπανσης και η διεύρυνση των χώρων πρασίνου και η δημιουργία πράσινων νησίδων στα κέντρα των πόλεων.